Schipperend Schippersleven – Rien Derksen   UITVERKOCHT *)
ISBN 90-75665-37-7
Uitgeverij Kontrast – Oosterbeek
Omvang 112 pagina’s, ruim 60 foto's, formaat 17 x24 cm  € 15,95

*) Bij voldoende bestellingen verschijnt een herdruk.

Het boek is te bestellen bij de boekhandel en bij uitgeverij Kontrast, Reuvensweg 17, 6861 XH Oosterbeek of via e-mail schippersleven@uitgeverijkontrast.nl


Terwijl het zeilschip de Familietrouw metselsteen ligt te lossen op de Johan van Hasseltkade te Amsterdam stijgen de eerste huilkreten vanuit het achteronder naar het dek. Het is 15 juni 1921, Catharinus Andries Derksen is geboren.
In Schipperend Schippersleven heeft Rien Derksen, 80 jaar na zijn eerste ‘schipperservaring’, verhalen uit het verleden van de binnenvaart opgetekend. Hier en daar wat geromantiseerd en overgoten met ironie en humor geven zij een indruk hoe het leven van de schippers er toen uitzag. 
Uit vele archieven heeft Derksen foto’s bij elkaar gezocht die een beeld schetsen van de binnenvaart in Nederland. Samen met zijn verhalen is Schipperend Schippersleven een aanwinst voor elke liefhebber van de binnenvaart.
Familietrouw met Opa en Oma Derksen op het voordek De Familietrouw
De Familietrouw met Opa en Oma Derksen op het voordek. Oom Lambert met pijp staat in het gangboord. De foto is genomen in Delfshaven rond de eeuwwisseling van 1900.
Rechtsonder staat D. van Wamel in de bijboot het schip achter het zwaard te teren. Tegen de wat wazige achtergrond kunnen we nog de masten en de boogspriet (kluiverboom) zien van de driemast getuigde klipper.
Na de Eerste Wereldoorlog kopen Opa en Oma Derksen in Wijk-bij-Duurstede een huis en gaan aan de wal wonen. Mijn vader Jacobus Derksen, reeds getrouwd met Petronella Sanders, is op de Familietrouw gaan varen; zo werd de Familietrouw mijn ‘geboortegrond’. Eigenlijk heette het schip toen nog Richardus en werd pas na het overlijden van Opa Derksen omgedoopt tot de Familietrouw. De twee broers van mijn vader, die zo’n twintig jaar ouder waren, hadden toen al een schip en lieten hun deel in het schip zitten.

Jakob Rosing uit Stadskanaal, de grootvader van de uitgever Een mooi Fries tjalkje vermoedelijk uit de laatste jaren van de negentiende eeuw. Duidelijk is op het voordek nog de houten ankerspil te zien; ook het contragewicht is aanwezig. Let op het houten vatop het achterdek onder het helmhout, dit is het drinkwatervat, in de zomer lauw en in de winter bevroren. De houten bijboot vlijt zich tegen het achterschip. De schipper en familie laten zich gaarne fotograferen. (Op de foto links Jakob Rosing uit Stadskanaal, de grootvader van de uitgever, en rechts Egbert Rosing, de vader van de uitgever.)
 


Schipperend Schipperskind

Terwijl het zeilschip de Familietrouw metselstenen ligt te lossen aan de Johan van Hasseltkade te Amsterdam, nabij de vuilverbranding, stijgen de eerste huilkreten van een pasgeborene vanuit het achteronder naar het dek. Het is 15 juni 1921, de geboortedag van Rien Derksen. Hij wordt vernoemd naar zijn grootmoeder Katriena en ingeschreven als Catharinus Andries Derksen, derde telg uit het geslacht Jacobus Derksen en Petronella Sanders. Er volgen in de loop van de jaren nog vier kinderen.
Op de leeftijd van zes jaar gaat Rien naar school. Zes jaar bezoekt hij het schippersinternaat: de St. Joseph - St. Theresia-school, tot 1929 aan de Laanweg in Amsterdam-noord.en daarna in het nieuwe gebouw aan de Amstelveenseweg 760. In 1933 verlaat Rien dit instituut, niet bepaald de gelukkigste tijd van zijn leven. Hij komt weer aan boord bij zijn ouders, waar hij alles veel te klein vindt. En het is ook veel te klein met zo'n groot gezin, het is veel te laag en primitief. Bovendien heerst er "de" crisis, waar Rientje echter nog weinig of geen weet van heeft. 
Op zijn 15e gaat hij als schippersknecht varen in zand en grind voor een jaarsalaris van fl 150,-- Hij maakt twee reizen per week en vaart twee nachten in de week, waarbij hij uren alleen aan het roer staat, op die leeftijd al een grote verantwoordelijkheid. Na een jaar stapt hij over op een motorschip, een van de weinige in die tijd met een echte dieselmotor, voor het vervoeren van metselsteen.
In de oorlogsjaren 1940-1945 vaart hij op de Johanna Theadora, een tweemast zeilklipper van H. van Wijk uit Millingen aan de Rijn. Dit schip wordt door de Duitsers tot zinken gebracht.
Er volgt een periode van onderduiken en een vlucht naar Frankrijk waar hij zich aansluit bij het geallieerde leger en waar hij wordt ingezet in Frankrijk en België. In 1946 keert hij terug in Nederland en komt door tussenkomst van de oud-mentor van het Amsterdamse internaat, de heer De Jong, aan een betrekking bij het Rijk als sluisknecht op de sluis en stuw te Roermond. Maar het ambtenaar-zijn past niet bij het leven van Rien Derksen, strookt niet met zijn natuur. Hij komt in aanraking met de bouwwereld en wordt vertegenwoordiger in ijzerwaren en gereedschappen. Na zeven jaren neemt hij een ijzerwarenzaak over en na korte tijd heeft hij er drie in verschillende steden. Wegens zijn verslechterende gezondheid doet hij die op zijn 58e jaar van de hand.
Twee jaar later is hij weer zo opgeknapt, dat hij een boot, de tweemaster kotter Iris, koopt, waarmee hij, nu voor zijn plezier, met zijn vrouw door Nederland, België en Frankrijk vaart. Ze wonen erop en verblijven er zelfs een heel jaar mee in het zuidelijk deel van Frankrijk. Nog steeds vertrekt hij samen met zijn vrouw elke zomer vanuit zijn woonplaats Culemborg met zijn boot de Shalom, een oude sleepboot, voor tochten in Nederland en België.
Om in de wintermaanden wat te doen te hebben begint Rien verhalen op te schrijven over zijn scheepsleven van voor de oorlog. Hier en daar wat geromantiseerd, overgoten met een tikkeltje ironie en humor beschrijft hij hoe het leven van een binnenvaartschipper er toen uitzag. 
Tijdens een ontmoeting met collega-watersporter Geert Pen, oud-journalist, ontstaat het idee om zijn verhalen in boekvorm uit te geven zodat een stukje van de rijke Nederlandse binnenvaart niet verloren gaat. Rien Derksen zorgde, na veel speurwerk in diverse archieven, voor de bijpassende illustraties. 

HOME PAGE